مهريه
مهريه ازدواج آسمانيوقتي که علي عليه السلام فاطمه عليها السلام را از رسول خدا خواستگاري کرد، پيامبر مسرور و شادمان شد، تبسم نمود و فرمود: آيا براي اين امر چيزي داري؟
علي عليه السلام عرض کرد: پدر و مادرم فداي شما يا رسول الله! من چيزي را از شما پنهان نمي کنم، تمام داراييم يک شمشير، يک زره و يک شتر آبکش (يا اسب) است و جز اينها چيزي ندارم. (1).
رسول خدا صلي اللَّه عليه و آله فرمود: شمشير براي تو لازم است، زيرا تو مرد جنگ هستي و با آن در راه خدا جهاد مي کني. شتر نيز از لوازم زندگي است که بايد با آن آبکشي نمايي و براي اهل و عيال خود کسب روزي کني و در مسافرت ها براي باربري استفاده اش کني،
زره را به عنوان مهر زهراء عليها السلام مي پذيرم. سپس فرمود: يا علي! آيا مي خواهي تو را بشارتي بدهم؟ عرض کرد: بلي يا رسول الله! پدر و مادرم فداي شما باد. فرمود: تو را بشارت باد که خداي تعالي فاطمه را در آسمان به تو تزويج نمود پيش از آنکه من او را در زمين به تو تزويج کنم. (2)
مهريه حضرت زهرا عليها السلام همان «مهرالسنه» بود که پيامبر صلي اللَّه عليه و آله آن را براي همسران و دختران خود قرار داد و امامان عليهم السلام و خاندان نبوت همه همان را معيار قرار دادند، و اصرار داشتند که در همان اندازه باقي بماند، حتي در عصر امام جواد عليه السلام که وضع اقتصادي مسلمانان در سطح خوب و بالا بود، آن حضرت در ازدواج خود با دختر مأمون (هفتمين خليفه عباسي) همان مهرالسنه را، مهر دختر مأمون قرار داد(3) .
در مورد تعيين مهريه حضرت زهرا عليها السلام روايات گوناگون نقل شده است، از مجموع آنها به دست ميآيد که مهريه او همان «مهرالسنه» بود، يعني «500 درهم نقره» بود، در بعضي از روايات 480 درهم ذکر شده، و در بعضي ديگر، يک زره به اضافه فرش پوستي، با يک دست لباس بُرد. اين اختلاف، منافاتي با همديگر ندارند، زيرا پول زره و آن فرش و لباس، معادل 500 درهم ميشد، و 480 درهم نيز به خاطر تفاوت درهم ها (از قَطَري و عراقي و حجازي)، همان 500 درهم معمول حجاز بوده است.
درهم به اندازه 262 ونيم مثقال نقره است. حضرت رضا عليهالسلام فرمود: «ايما مؤمن خطب الي اخيه حرمته فقال: له خمسمأة درهم فلم يزوجه فقد عقه و استحق من اللَّه عز و جل ان لا يزوجه حوراء»؛
هر شخص با ايماني که از دختر برادر ديني اش خواستگاري کند، و 500 درهم (به عنوان مهر) بدهد ولي آن برادر ديني (آن را کم بشمرد و) جواب منفي بدهد، به خواستگار، بدرفتاري و جفا کرده، و از طرف خدا سزاوار است که او را در آخرت همسر حورالعين نگرداند. (4)
(1) نهج البلاغه، حکمت 82.
(2) کشف الغمة، ص 106.
(3) وسائل الشيعة، ج 15، ص 6 - 8.
(4) فروع کافي، ج 5، ص 376.